Overlijden Lautenberg; Christie aan zet
Vorige week maandag overleed senator Frank Lautenberg uit New Jersey. Hij was 89 en was de laatste senator die nog in de Tweede Wereldoorlog had gevochten. Door het overlijden van de Democraat, die bekendstond als een van de meest progressieve leden van zijn partij, kwam er een zetel vrij in de Amerikaanse Senaat. De Senaat bestaat uit vijftig leden; dat zijn er twee per staat.
De gouverneur van New Jersey, de populaire maar eigenwijze Republikein Chris Christie, kwam daardoor aan zet: hij moest zowel iemand aanstellen om de zetel tijdelijk te vullen als een verkiezing regelen om een permanente senator te kiezen.
Extra verkiezingsdag
Christie kon ervoor kiezen die verkiezing (een zogenaamde special election) op hetzelfde moment te houden als de algemene verkiezing (general election) van 5 november. Hij kon er echter ook voor kiezen om ze zo vroeg mogelijk te houden, d.w.z. voor de algemene verkiezingsdag. Een derde optie was om de verkiezing uit te stellen naar het volgende jaar. Die laatste optie was wettelijk de minst haalbare.
Christie maakte afgelopen dinsdag de ietwat verrassende keuze om op de kiezers van New Jersey op 16 oktober naar de stembus te sturen. Waarom? Er zijn twee voordelen. Vanuit een ideologisch standpunt kan je stellen dat de staat hierdoor zo snel mogelijk een democratisch verkozen senator heeft om de aangestelde interim-senator te vervangen. Belangrijker is echter, vanuit strategisch standpunt, dat Christie's mogelijke herverkiezing als gouverneur hierdoor op een andere dag valt. Daardoor zullen Democratische kiezers, waarvan verwacht wordt dat ze in groten getale zullen opdagen om een (Democratische) senator te kiezen, het beleid van de (Republikeinse) gouverneur Christie niet op hetzelfde moment moeten beoordelen.
 |
| Gouverneur Chris Christie (voorgrond rechts) met Barack Obama, die hij volgens de geruchten graag zou opvolgen na de verkiezingen van 2016. (bron) |
Slimme zet?
Het verwachte resultaat van Christie's beslissing zal zijn dat de Democratische kandidaat - waarschijnlijk Cory Booker (zie verder) - de senaatsverkiezing met gemak zal winnen, maar ook dat Christie met een monsterscore herverkozen zal geraken als gouverneur van de door de band genomen Democratische staat. Daar kunnen de Republikeinse leden van het parlement van New Jersey ook baat bij hebben: als Christie het goed doet, zouden zij ook meer stemmen kunnen halen, wat Christie dan weer meer elleboogruimte zal geven voor de komende vier jaar.
Toen de gouverneur zijn zet vorige week dinsdag aankondigde, kwam er meteen kritiek uit beide uithoeken. De extra verkiezing kost de staat namelijk 24 miljoen dollar extra - wat de besparingsgezinde Republikeinen niet graag zien, maar wat ook de Democraten betreuren.
Volgens Nate Silver, statisticus en verkiezingsanalist, lijkt de beslissing vooral aan te tonen dat Christie voor zijn eigen succes en voor dat van de lokale Republikeinen kiest, en niet voor een mogelijke senaatszetel.
 |
| Cory Booker, burgemeester van Newark, en nu al de gedoodverfde winnaar van de senaatsverkiezing. (bron) |
Dat heeft er, aldus Silver, alles mee te maken dat geen enkele Republikeinse kandidaat het kan halen van Cory Booker, de gedoodverfde Democratische nominatie voor die senaatsverkiezing. Cory Booker is de huidige burgemeester van Newark. Hij is een charismatische Afro-Amerikaan die vaak op de televisie komt en grote naamsbekendheid geniet. New Jersey is sowieso een Democratische staat en veel andere kandidaten zijn er niet.
Booker kondigde zijn langverwachte kandidatuur gisteren op een persconferentie aan. Hij heeft al zo'n 2 miljoen dollar ingezameld voor zijn campagne. Hij zal het in de voorverkiezing (op 13 augustus) onder andere opnemen tegen de Democratische volksvertegenwoordiger Frank Mallone, die de steun geniet van de vakbonden en al meer dan 3,7 miljoen dollar heeft ingezameld.
De senaatszetel wordt tot de verkiezing bezet door Jeffrey Chiesa, die Christie daarvoor aanstelde. Chiesa was hiervoor procureur-generaal van New Jersey en heet een conservatief te zijn. Hij zal, aldus Christie, niét deelnemen aan de verkiezing om senator aan te blijven.
